Emerytura za pracę w szczególnych warunkach

Senior dice on person's palm

Praca w szczególnych warunkach to wykonywanie obowiązków zawodowych w warunkach, które mogą powodować ryzyko trwałego uszczerbku na zdrowiu, mimo zapewnienia właściwych dla danego rodzaju zagrożenia środków ochronnych. Ryzyko to jest powiązane z wiekiem pracującego. Na utratę zdrowia utrudniającą realizację obowiązku świadczenia pracy przed osiągnięciem wieku emerytalnego narażone są m.in. osoby wykonujące prace: pod ziemią, na wodzie lub pod wodą, w powietrzu, w warunkach zimnego lub gorącego mikroklimatu, skutkujące dużym wydatkiem energetycznym, w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, w wymuszonej, niezmiennej pozycji czy w szczególnych warunkach uzależnionych od działania sił natury.

W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy uwzględnił skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 15 grudnia 2014 roku w sprawie z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Elblągu, dotyczącej przyznania prawa do emerytury.

Okoliczności sprawy

W dniu 30 maja 2014 roku powód złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Elblągu wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, organ rentowy ustalił, że wnioskodawca zamiast wymaganych przepisami 15 lat, udokumentował jedynie 14 lat 10 miesięcy i 8 dni pracy w szczególnych warunkach (po wyłączeniu okresów zwolnień lekarskich oraz ćwiczeń wojskowych). Dlatego też ZUS odmówił mężczyźnie prawa do wcześniejszej emerytury.

Sporny okres nie wykonywania pracy

Powód nie godząc się z tą decyzją, wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego w Elblągu, które zostało oddalone wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 roku. Sąd, wbrew twierdzeniom pozwanego organu ubezpieczeniowego, uznał co prawda, że okresy ćwiczeń wojskowych należało zaliczyć do okresów składkowych, jednak przyjął, iż na podstawie art. 32 ust. 1 a pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnia się okresów nie wykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 roku wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby.

Mężczyzna odstąpił od zaskarżenia przedmiotowego wyroku w drodze apelacji, jednak podejmował dalsze działania mające na celu uznanie mu spornego okresu i zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych.

Kolejny wniosek

W dniu 28 stycznia 2016 roku powód złożył kolejny wniosek do ZUS. Organ ponownie wydał decyzje odmowną, co więcej wbrew wyrażonemu stanowisku Sądu Okręgowego w Elblągu, wynikającego z pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 15 grudnia 2014 roku, w dalszym ciągu odmówił zaliczenia okresu ćwiczeń wojskowych do czasu pracy w warunkach szczególnych.

Wnioskodawca odwołał się od tej decyzji do Sądu Okręgowego w Elblągu. Sąd wyrokiem z dnia 24 maja 2016 roku zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Elblągu w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 28 stycznia 2016 roku uznając, że materiał dowodowy potwierdził stanowisko ubezpieczonego. Konsekwencją tego było przyjęcie, że wnioskodawca wykazał wylegitymowanie się stażem 15 lat w warunkach szczególnych.

Apelacja od powyższego wyroku złożona przez ZUS, została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku. Sąd stwierdził, że art. 32 ust.la pkt 1 ustawy emerytalnej nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazał, że skoro oceny stażu pracy wnioskodawcy dokonuje się na dzień 1 stycznia 1999 roku, to ocena ta powinna się odbyć na podstawie przepisów obowiązujących w tej dacie. W ocenie sądu, stanowisko organu rentowego o braku możliwości uznania za okres pracy w warunkach szczególnych, okresów przebywania na zwolnieniu lekarskim, jest całkowicie nietrafne. Sąd uznał również za wadliwe stanowisko ZUS o braku możliwości zaliczenia okresów ćwiczeń wojskowych do stażu pracy.

Emerytura przyznana, jednak nie w pełni

Organ rentowy, w wykonaniu wyroku sądu apelacyjnego, decyzją z dnia 17 lutego 2017 roku przyznał mężczyźnie emeryturę od dnia 28 stycznia 2016 roku tj. od daty określonej w wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 24 maja 2016 roku.

Mając na uwadze wskazania sądu apelacyjnego co do błędów organu rentowego w ustalaniu jego prawa do emerytury, powód zwrócił się do ZUS o wypłatę świadczenia emerytalnego za okres od dnia 23 czerwca 2014 roku do dnia 28 stycznia 2016 roku.

Organ rentowy jednak odmówił wnioskodawcy ponownego ustalenia początkowego terminu prawa do emerytury powołując się na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 15 grudnia 2014 roku i związanie organu jego treścią.

Skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego  

Wobec zaistniałej sytuacji Prokurator Generalny skierował do Sądu Najwyższego skargę nadzwyczajną zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywatela do państwa i jego organów, wiążącej się ściśle z bezpieczeństwem prawnym jednostki i wyrażającej się również w możności oczekiwania przez obywatela, by organy Państwa prawidłowo stosowały obowiązujące przepisy.

Jak zaznaczono w skardze, gdyby organ rentowy, jak i Sąd Okręgowy w Elblągu dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 32 ust. 1 a ustawy emerytalnej i zaliczył oba omawiane sporne okresy, na co jednoznacznie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w Gdańsku, prawo wnioskodawcy do emerytury powinno być ustalone od dnia 23 czerwca 2014 roku.

Wskutek wydania błędnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lipca 2014 roku utrzymanej w mocy także błędnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 15 grudnia 2014 roku powód utracił świadczenia emerytalne za okres od 24 czerwca 2014 roku do 27 stycznia 2016 roku. Jest to okres wynoszący łącznie 1 rok 7 miesięcy i 3 dni. Gdyby orzeczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub sądu były zgodne z obowiązującym prawem mężczyzna uzyskałby za ten okres świadczenia emerytalne w kwocie prawie 80.000,00 zł brutto.

Jak wskazano w skardze, przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym było możliwe już na etapie postępowania administracyjnego, w toku którego wnioskodawca przedłożył wymagane i prawidłowo sporządzone świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Nieuwzględnienie okresów zasiłkowych było nieuzasadnione i wynikało z zastosowania przez organ rentowy nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy emerytalnej.

Zaskarżony wyrok wydany z rażącym naruszeniem prawa

Sąd Najwyższy podzielił zasadność zarzutu Prokuratora Generalnego wskazując, że Sąd Okręgowy w Elblągu orzekając w niniejszej sprawie w sposób rażący naruszył przepisy art. 184 ust 1 oraz art. 32 ust 1a pkt 1 ustawy emerytalno-rentowej  poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a co znamienne, rozstrzygnięcie swoje wydał wbrew ujednoliconemu i ugruntowanemu już w dacie orzekania orzecznictwu Sądu Najwyższego.

Konsekwencją błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów było utrzymanie w mocy niesłusznej i krzywdzącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przez co wnioskodawca pozbawiony został należnych mu świadczeń emerytalnych. Wobec stwierdzenia również istotnego naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa oraz funkcjonowania w obrocie prawnym sprzecznych orzeczeń sądowych wydanych w oparciu o ten sam stan faktyczny, Sąd Najwyższy zgodnie z wnioskiem Prokuratora Generalnego, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Elblągu.

źródło: www.gov.pl

W zakresie problematyki związanej z wierzytelnościami pieniężnymi zapraszam do zapoznania się z artykułami:

mec. Marek Szpak

Poinformuj znajomych

Inne artykuły na blogu

aerial view of cars parked on parking lot

Zasady korzystania z parkingów komercyjnych

Zarządca parkingu ogranicza sposoby składania reklamacji? Twierdzi, że czas odpowiedzi może się wydłużyć? Straszy poniesieniem kosztów windykacyjnych i egzekucyjnych? To działania niezgodne z prawem. Do UOKiK docierało wiele skarg na zasady

Więcej...
hanged white printing paper

Czym jest weksel inwestycyjny?

Coraz częściej weksle inwestycyjne przedstawiane są jako atrakcyjna i bezpieczna alternatywa dla lokowania pieniędzy przez inwestorów indywidualnych. Dla przedsiębiorców jest to nowy sposób na pozyskiwanie kapitału od inwestorów bez konieczności ubiegania się

Więcej...

Polityka prywatności i plików cookies

Zgodnie z z art. 13 ust. 1−2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L 119, s. 1) – dalej RODO – informujemy, że niniejszy dokumenty reguluje zasady przetwarzania Państwa danych osobowych i wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem z naszej strony internetowej i kontaktami e-mailowymi lub telefonicznymi.

Podstawowe dane:

  • Adres strony internetowej: https://kancelariaszpak.pl (zwana dalej „stroną”)
  • Administrator Państwa danych osobowych:  Marek Szpak (zwany dalej „administratorem”)
  • Adres kontaktowy: biuro@kancelariaszpak.pl

Skrócona wersja – najważniejsze informacje:

  • Kontaktując się z nami, przekazują nam Państwo swoje dane osobowe, a my gwarantujemy, że Państwa dane pozostaną poufne, bezpieczne i nie zostaną udostępnione jakimkolwiek podmiotom trzecim bez Państwa wyraźnej zgody.
  • Powierzamy przetwarzanie danych osobowych tylko sprawdzonym i zaufanym podmiotom świadczącym usługi związane z przetwarzaniem danych osobowych.
  • Korzystamy z narzędzi analitycznych Google Analytics, które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  • Wykorzystujemy pliki cookies własne w celu prawidłowego działania strony.

Jeżeli powyższe informacje nie są dla Państwa wystarczające, poniżej znajdują się dalej idące szczegóły:

§1 Dane osobowe

  1. Osoba odwiedzająca stronę lub  kontaktująca się z Administratorem za pośrednictwem poczty elektronicznej bądź telefonu (zwana dalej „użytkownikiem”) może przekazywać swoje dane osobowe Administratorowi za pomocą dostępnych form kontaktu,
  2. Administratorem danych osobowych Użytkownika jest Administrator.
  3. Dane przekazane Administratorowi  przetwarzane są w celach wyszczególnionych w §2
  4. Administrator gwarantuje poufność wszelkich przekazanych mu danych osobowych.
  5. Podanie danych jest zawsze dobrowolne, ale niezbędne do podjęcia przez Użytkownika kontaktu,
  6. Dane osobowe są gromadzone z należytą starannością i odpowiednio chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione.
  7. Dane osobowe użytkownika będą przetwarzane do zakończenia komunikacji z nami lub, w razie podjęcia współpracy do końca okresu przedawnienia potencjalnych roszczeń z umowy. Dane zawarte na fakturach będą przetwarzane do końca okresu, przez który przepisy prawa wymagają przechowywać dokumentację rachunkową. Ponadto, część danych może być również przetwarzana po upływie wskazanych wcześniej okresów przez czas prowadzenia przez nas działalności gospodarczej w celach archiwalnych, analitycznych i statystycznych opisanych bardziej szczegółowo w §2
  8. Użytkownikowi przysługują następujące uprawnienia:
    • prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
    • prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania,
    • prawo do przenoszenia danych,
    • prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w określonym celu, jeżeli Użytkownik uprzednio taką zgodę wyraził,
    • prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez Administratora

§2 Cele i podstawy przetwarzania

Dane przetwarzane są w następujących celach:

  • odpowiedź zwrotna na otrzymane zapytanie w związku z prośbą o taki kontakt skierowaną do nas – podstawą prawną przetwarzania danych jest zgoda użytkownika wynikająca z zainicjowania z nami kontaktu (art. 6 ust. 1 lit. a RODO),
  • archiwizacja korespondencji przychodzącej i wychodzącej na wypadek potrzeby wykazania jej przebiegu, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),wykonania
  • jeżeli nasz kontakt doprowadzi do nawiązania współpracy, dane będą następnie przetwarzane w celu wykonanie zawartej z nami umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO)
  • wystawianie faktur, prowadzenie i przechowywanie dokumentacji rachunkowej (art. 6 ust. 1 lit. c RODO),
  • cele archiwalne (dowodowe) na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów oraz w celu ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • cele analityczne, takie jak dobór usług do naszych klientów, optymalizacja naszych produktów lub usług na podstawie uwag klientów, optymalizacja procesów obsługi na podstawie przebiegu obsługi sprzedaży i posprzedażowej, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • badanie satysfakcji klientów i określanie jakości naszej obsługi, co jest naszym prawie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).

§3 Odbiorcy danych/podprzetwarzający dane osobowe

  1. Dane osobowe użytkownika możemy udostępniać naszym podwykonawcom, czyli podmiotom, z których usług korzystamy przy przetwarzaniu danych osobowych
  2. Dane osobowe użytkownika mogą być przekazywane do państw trzecich (znajdujących się poza Unią Europejską). Odpowiednie zabezpieczenia danych są zapewnione poprzez zatwierdzony mechanizm certyfikacji w połączeniu z egzekwowalnymi zobowiązaniami odbiorcy danych do odpowiednich zabezpieczeń (program Privacy Shield).
  3. Poniżej znajduje się lista możliwych odbiorców danych Użytkownika:
    • Osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych, wspierające bieżącą działalność administrator
    • Dostawca oprogramowania księgowego,
    • Dostawca oprogramowania do zarządzania projektami,
    • Dostawca pakietu biurowego,
    • Firma utrzymująca stronę na serwerze (hostingodawca),
    • Firma utrzymująca pocztę elektroniczną administratora (dostawca serwera pocztowego),
    • Odpowiednie organy publiczne w zakresie, w jakim Administrator jest zobowiązany do udostępnienia im danych.

§4 Pliki Cookies

  1. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika naszej strony internetowej i przeznaczone są do korzystania z podstron tejże strony. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  2. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
    • dostosowania zawartości strony internetowej do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika strony internetowej i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb;
    • tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy strony internetowej korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
    • utrzymanie sesji Użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła;
  3. Na naszej stronie internetowej stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne”  (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
  4. W ramach strony internetowej stosowane są lub mogą być stosowane następujące rodzaje plików cookies:
    • „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych strony internetowej;
    • „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    • „analityczne” – np. Google Analytics , które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy strony internetowej mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  6. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej.
  7. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika strony internetowej i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem strony internetowej reklamodawców, partnerów, firmy analityczno-badawcze oraz dostawców aplikacji multimedialnych.

§5 Logi serwera

  1. Korzystanie ze strony wiąże się z przesyłaniem zapytań do serwera, na którym przechowywana jest strona. Każde zapytanie skierowane do serwera zapisywane jest w logach serwera.
  2. Logi obejmują m.in. adres IP użytkownika, datę i czas serwera, informacje o przeglądarce internetowej i systemie operacyjnym.. Logi mogą być zapisywane i przechowywane są na serwerze.
  3. Dane zapisane w logach serwera nie są kojarzone z konkretnymi osobami korzystającymi ze strony i nie są wykorzystywane przez nas w celu identyfikacji użytkownika.
  4. Logi serwera stanowią wyłącznie materiał pomocniczy służący do administrowania stroną, a ich zawartość nie jest ujawniana nikomu poza osobami upoważnionymi do administrowania serwerem.
biuro@kancelariaszpak.pl

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Ustawienia przechowywania cookies można zmienić w przeglądarce. Więcej informacji…